Skład i właściwości liści i owoców czarnej porzeczki. W liściach czarnej porzeczki można znaleźć garbniki, pochodne flawonowe (m.in. rutyna), kwasy organiczne, olejek eteryczny i sole mineralne. Natomiast owoce zawierają cukry, kwasy organiczne, kwas cytrynowy, antocyjany, pektyny (rodzaj błonnika) i sole mineralne, obfitujące w bór. Ale nie tylko porzeczki mają pozytywny wpływ na organizm ludzki. W celach farmakologicznych aktywnie wykorzystywane są liście porzeczki. Są one wykorzystywane do produkcji leków. W medycynie ludowej stosowano napary i herbaty z ulistnionej części krzewu w leczeniu wielu chorób. Na tego pasożyta cierpią czerwone i białe porzeczki. Składając jaja wokół pąków, mszyce dają larwom możliwość pożywienia się sokiem z ledwie kwitnących młodych liści. Liście cierpiące na działanie larw mszyc pokrywają się brązowoczerwonymi plamami, zwijają się, wysychają. Jak radzić sobie ze szkodnikami Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0111-KDSB1-2.450.805.2020.4.JM WIS TOWAR - pestki z suszu czarnej porzeczki - CN 12 - 5% WIĄŻĄCA INFORMACJA STAWKOWA (WIS) Na podstawie art. 13 § 2a pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Nalewkę z czarnej porzeczki przygotowujemy nieco inaczej niż większość nalewek. Na wiosnę, kiedy na krzakach porzeczki pojawiają się młode i niezwykle aromatyczne pędy liści, zrywamy je, zostawiając jednak oczywiście większość na krzaku. Otrzepujemy je z zabrudzeń, przekładamy do słoja i zalewamy alkoholem w proporcji 1 : 1 lirik maula ya sholli wasallim daiman abada nurul musthofa. Liście czarnej porzeczki [Ribis nigri folium] od wieków wykorzystywano w lecznictwie ludowym i medycynie klasztornej. W XI wieku krzewy porzeczkowe uprawiano w ruskich monastyrach, stamtąd wywodzą się najwcześniejsze odmiany. Z czasem zaczęły się pojawiać w europejskich klasztorach jako roślina lecznicza. Do ziołowych medykamentów wykorzystywano owoce, liście i gałązki krzewów. Liście czarnej porzeczki w tradycyjnym zielarstwie Tradycyjnie liście czarnej porzeczki stosowano do oczyszczania krwi, poprawy krążenia i pracy serca. Wywarami z listków likwidowano obrzęki, podagrę, dolegliwości reumatyczne, stany zapalne jamy ustnej i skóry. Najczęściej stosowano przy problemach z układem moczowym, pokarmowym, wątrobą i drogami żółciowymi. Były lekiem pierwszej pomocy do spędzania gorączki, przy biegunkach, nieżytach żołądka, jelit, grypie, infekcjach. Profil energetyczny Smak: cierpki, gorzki Energetyka: chłodzi, osusza, Tkanki: żołądek, wątroba, jelito grube, Działanie: zmniejsza ciepło we krwi, odprowadza wilgoć, hamuje krwawienia, biegunki, goi rany. Usuwając nadmiar ciepła, zepsutej wilgoci wspomaga wydalanie toksyn wraz z moczem i kałem, tonizuje nerki i układ moczowy Licie czarnej porzeczki odżywiają nadnercza i jajniki, zapobiegają infekcjom dróg moczowych, bólom stawów i zaburzeniom naczyniowym, w tym uderzeniom gorąca. Stare zielniki zalecają w takich przypadkach 10-15 kropli nalewki z młodych listków. Pomaga też na naczyniowe bóle głowy i migreny. Cierpki smak listków jest chłodzący, wysuszający, obkurczający, ściągający, zwężający. Napina luźne tkanki, pomaga neutralizować trucizny, toksyny. Co mówi nauka? Polscy badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wykazali, że liście czarnej porzeczki zawierają w sobie rekordowe ilości antyoksydantów [2]. Razem z masą innych związków stawia je w szeregu super antyoksydantów. Zawierają duże ilości soli mineralnych, witamin, w tym C i rutyny, kwas gamma-linolenowy, garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne. Działanie: przeciwzapalne, przeciwwirusowe [1] przeciwbakteryjnie, grzybobójcze, moczopędne, rozkurczowe, przeciwreumatyczne, wykrztuśne Liście czarnej porzeczki tonizują, odtruwają organizm i usuwają obrzęki Wspomagają wydzielanie soku żołądkowego, trzustkowego i jelitowego Regulują przemianę materii Hamują procesy gnilne. Dzięki związkom garbnikowym działają ściągająco na błony śluzowe Szukamy drogich suplementów z egzotycznych roślin mając pod ręką tak wspaniałe zioło, które im w niczym nie ustępuje. Zastosowania liści czarnej porzeczki Współcześnie rzadziej stosuje się w fitoterapii samodzielnie lub w mieszankach ziołowych. Listki zbieramy przy suchej pogodzie gdy nie ma rosy. Suszymy w przewiewnym, zacienionym miejscu. Ze względu na subtelny, wykwintny aromat liście czarnej porzeczki wykorzystuje się do kiszonek, marynat, aromatyzowania nalewek, galaretek, sorbetów, lodów. Leczniczo odwary, herbatki, mieszanki stosuje się By oczyścić krew, nerki, układ moczowy i generalnie cały organizm Poprawić trawienie, krążenie, wzmocnić serce Oczyścić układ limfatyczny, zlikwidować obrzęki Poprawić pracę trzustki, śledziony, wątroby, nerek Złagodzić alergie, migreny, bóle stawów, artretyczne, reumatyczne, Poprawić czynność płuc, dotlenienie Wzmocnić wzrok i widzenie w nocy Leczyć bóle gardła, chrypkę, zapalenia układu moczowego, górnych dróg oddechowych, jamy ustnej, skóry, wrzody przewodu pokarmowego, biegunki Dla wzmocnienia przy wyczerpaniu organizmu, awitaminozie, słabej odporności Przy suchej konstytucji liście czarnej porzeczki stosuje się z ziołami nawilżającymi, by nadmiernie nie wysuszać tkanek. Liście czarnej porzeczki przepisy Napar z liści czarnej porzeczki Kilka świeżych listków lub łyżkę suszonych zalewamy szklanką wrzątku. Zaparzamy pod przykryciem 10 minut. Pije się 2 razy dziennie przy infekcjach dróg moczowych, bólach reumatycznych, dolegliwościach żylnych i tętniczych. Stymuluje nerki , jest dobra na dnę moczanową i miażdżycę. Z miodem pomaga na chrypkę i dolegliwości gardła. Z dodatkiem soku z owoców czarnej porzeczki stosuje się w leczeniu kokluszu u dzieci. Mleko z liściem Jest to wiekowy, ludowy przepis na oczyszczenie krwi i reumatyzm. Łyżeczkę świeżych lub suszonych listków zalewamy szklanką gorącego mleka, zaparzamy kwadrans. Pije się szklankę płynu 2 razy dziennie. Mleko neutralizuje działanie wysuszające, napój wskazany jest dla osób z suchą skórą, błonami śluzowymi i stawami, co objawia się sztywnością. Napój witalności 40 g owocu dzikiej róży 20 g kwiatu głogu 10 g liści czarnej porzeczki. Łyżeczkę mieszanki zalewamy szklanką zimnej wody. Odstawiamy na kilka godzin, przecedzić i wypić. Napój orzeźwia, odżywia, dodaje energii i witalności. [W. Poprzęcki] Herbatka oczyszczająca Do łyżki suszonych liści czarnej porzeczki dodajemy po łyżce liści borówki brusznicy i dzikiej róży. Zalewamy 2 szklankami wrzątku, parzymy pod przykryciem 10 minut. Herbatka oczyszcza z toksyn, działa przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie. Reguluje pracę nerek i układu moczowego, wzmacnia wzrok. Herbatka na infekcje, przeziębienie Bierzemy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, maliny i owoc dzikiej róży. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku. Kilka minut gotujemy pod przykryciem. Pije się szklankę 3 razy dziennie. Dzieciom podaje kilka razy dziennie ½ szklanki lub nawet po kilka łyków. Mieszanki z liściem czarnej porzeczki Herbatka na zaburzenia trawienia Mieszamy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, babki lancetowatej, majeranku i rumianku. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, zaparzamy pod przykryciem 15-20 minut. Stosuje się w zaburzeniach trawienia, biegunkach, nieżycie przewodu pokarmowego. Można podawać małym dzieciom i niemowlętom rozcieńczoną z wodą. [H. Różański] Herbatka na choroby wątroby i dróg żółciowych Mieszamy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, kłącze perzu, ziele skrzypu, owoc jałowca, korzeń wilżyny. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, parzmy pod przykryciem 15-20 minut. Stosuje się przy schorzeniach wątroby, pęcherzyka żółciowego, zaburzeniach metabolicznych, zaparciach, obrzękach. [H. Różański] Herbatka na stany zapalne układu moczowego Mieszamy w równej ilości: liście czarnej porzeczki, korzeń mniszka lekarskiego, ziele wrzosu i ziele skrzypu polnego. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, zaparzamy 15-20 minut. Stosuje się przy zapaleniu pęcherza moczowego, kamicy moczowej, skąpomoczu, krwiomoczu. Przy zatruciach, zaburzeniach przemiany materii i chorobach skórnych. [H. Różański] Mieszanka dla zmęczonego, osłabionego serca Mieszamy w równej ilości: liść czarnej porzeczki, kwiatostan głogu, ziele serdecznika. Łyżkę mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, parzmy pod przykryciem 20 minut. Pije się małymi łykami 2-3 razy dziennie między posiłkami. Serce otrzyma więcej tlenu i glukozy, sprawniej pozbędzie się metabolitów. Herbatka wzmacnia układ krwionośny i udrażnia naczynia wieńcowe. Działa przeciwzakrzepowo, chroni przed zawałem, udarem, stabilizuje ciśnienie krwi. Usuwa obrzęki nóg spowodowane niewydolnością krążenia, poprawia krążenie mózgowe. Mieszanka na niedokrwistość, W równej ilości mieszamy •liść czarnej porzeczki •pokrzywy • orzecha włoskiego •bobrka • krwawnik • korzeń mniszka • kłącze tataraku • owoc dzikiej róży • jałowca • jarzębiny • kwiatostan głogu. Łyżkę mieszanki parzymy 10 minut w szklance wrzątku. Pije się 3 razy dziennie przed posiłkami. Pomaga przy niedokrwistości, anemii, zaburzeniu wchłaniania witaminy B12. Pomocniczo stosuje się w anemii złośliwej. Ciekawostka Liście czarnej porzeczki lub/i innych roślin zawierających garbniki można poddać fermentacji otrzymując czarną herbatę, przepisy tutaj. Właściwości owoców i receptury Tu. Porzeczka czarna (ribes nigrum) jest to gatunek rośliny, która należy do rodziny agrestowatych, jej odmianą jest porzeczka czerwona, również znana ze swych właściwości leczniczych. 100 g porzeczki czarnej to około 260 procent dziennego zapotrzebowania na witaminę C. Owoce i liście czarnej porzeczki stosuje się powszechnie w medycynie naturalnej. W dawnych czasach był to owoc niezwykle doceniany wśród ludzi biednych, ponieważ dzięki jemu stosowano okłady na ukąszenia meszek, jak również komarów. Czarną porzeczkę warto uprawiać w ogrodzie, nie jest ona wymagającą rośliną, do jej uprawy potrzeba jedynie dużo słońca, ponieważ wtedy będzie lepiej rosła. Jest także przepustką do zdrowego i pełnowartościowego życia. Porzeczka czarna – właściwości Czarna porzeczka zawiera dużo witaminy C, B1, B2, B6, B9, D, E, K oraz P. W jej liściach zawarte są również wartości odżywcze, takie jak rutyna, flawonoidy, magnes, siarka, miedź, jak również olejki lotne. Liście czarnej porzeczki są odpowiednie na trudno gojące się rany oraz ukąszenia owadów. Substancje ta, zawarte zarówno w owocach, jak i liściach działają przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo, oczyszczają krew, poprawiają apetyt i przemianę materii, obniżają poziom glukozy we krwi, dlatego ważne jest, aby porzeczkę czarną zażywały osoby, które mają problem z cukrzycą. Porzeczka czarna i jej liście są używane także w celu wzmocnienia organizmu, ponieważ działają moczopędnie, oczyszczająco i regulują poziom cholesterolu. Podobne działanie wykazuje też czarna aronia i czarne jagody. Przepisy na zastosowanie porzeczki czarnej Sok z porzeczki czarnej – należy dysponować dość dużym słoikiem, każdą warstwę porzeczek posypać cukrem, następnie przykryć i pozostawić na czas, aż puści soki. Sok taki możemy później rozdrabniać z wodą w celu spożycia. Szczególnie nadaje się do spożycia w okresach przeziębienia i grypy, gdy nasz układ odpornościowy jest zastosowaniem porzeczki czarnej jest napar z samych liści – liście należy rozdrobnić i gorącą wodą, następnie odstawić na około dwadzieścia minut. W ten prosty sposób napar można spożywać. Powoduje on hamowanie procesów starzenia się skóry, jak również zapobiega namnażaniu się komórek nowotworowych. Szczególnie nadaje się do stosowania przez osoby, u których w rodzinie występował rak. Zielarki polecają napar z liści porzeczki czarnej na artretyzm, gorączkę, biegunki, jak również w celu poprawienia kondycji naczyń mięśnia sercowego. Kliknij "Polub tę stronę", a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami. Następną propozycją na zastosowanie czarnej porzeczki jest jej wykorzystanie podczas kąpieli – należy ususzyć jej liście zalać 30 dag liści trzema litrami gorącej wody, następnie poczekać przez około 30-40 minut aż napar się zaparzy, przecedzić i wlać do wanny. Nalewka z porzeczki czarnej – porzeczki należy opłukać w wodzie, przełożyć je do słoika i dodać wanilii, następnie zasypać cukrem i zalać alkoholem. Słoik należy zakręcić i pozostawić na miesiąc. Po upływie tego czasu wywar można przelać do butelek i konsumować. Nalewka ta jest odpowiednia dla osób podczas grypy i przeziębienia, bardzo dobrze rozgrzewa i wzmacnia organizm. Szczególne właściwości prozdrowotne zawdzięcza się głownie takimi substancją jak kwarcytyna (ma właściwości moczopędne i oczyszczające drogi moczowe), rutyna (ułatwia wchłanianie witaminy C, wzamacnia śródnabłonek naczyń krwionośnych), antocyjana (są to substancje antybakteryjne, które pomagają w zwalczaniu bakterii Uprawa porzeczki czarnej Uprawa rośliny jest dość łatwa, ważną kwestią jest dobre nasłonecznienie jej, ponieważ im więcej słońca, tym roślina lepiej rośnie. Raz na dwa lata trzeba pamiętać o przycinaniu starych pędów. Jeżeli spóźnimy się z przycięciem to zacznie się proces wegetacji porzeczki. Bardzo istotna kwestią jest nawożenie porzeczki. Możemy zastosować nawóz mineralny, jednak wtedy musimy pamiętać, że dla rośliny jest lepiej, gdy nawóz naturalny będzie stosowany przez cały czas. Szkodnikami atakującymi porzeczkę czarną jest na przykład mszyca, która atakuje jej krzewy i wysysa z rośliny soki. Kolejnym szkodnikiem jest krzywnik porzeczkowiaczek, uszkadza on pąki rośliny, odmianą odporną na tego szkodnika jest Bona. Świeże owoce wykorzystuje się także w produkcji dżemów, soków, galaretek, jak również syropów. Porzeczka czarna – uroda i zdrowie Porzeczka czarna jest zalecana przy stosowaniu diety antyrakowej, chorobach serca, stanach osłabienia, jak również przedwczesnej miażdżycy. Olejki eteryczne pobudzają apetyt, są więc polecane osobom w podeszłym wieku. Owoc czarnej porzeczki jest również stosowany, jako sok na dolegliwością jamy ustnej, kaszlu, a także kamnicy moczowej. Spożywanie porzeczek czarnych pozwala walczyć z prostatą u mężczyzn. Owoce są najlepsze zaraz po zerwaniu z krzaka, ponieważ później tracą swoje wartości odżywcze. Staramy się ich nie przechowywać dłużej niż 7 dni, ponieważ po tym czasie nie będą nadawać się do spożycia. Gdy nie dysponujemy własnym ogródkiem, uwagę należy zwrócić na to, aby porzeczka była gładka, nie miała grudek i miała jędrną skórkę. Właśnie skończyły się zbiory czarnej porzeczki, więc warto napisać kilka słów o właściwościach leczniczych tej rośliny. Źródło: Google Grafika Czarna porzeczka zawiera: witaminę C. Czarna porzeczka jest jednym z najcenniejszych źródeł tej witaminy. Pół szklanki owoców czarnej porzeczki pokrywa dzienne zapotrzebowanie na witaminę C; witaminę P (rutynę), która zwiększa przyswajanie witaminy C, a także działa przeciwstarzeniowo, uszczelnia naczynia krwionośne i poprawia ich przepuszczalność; witaminy z grupy B, prowitaminę A, witaminę K oraz kwas foliowy;sole mineralne: magnez, fosfor, potas, wapń, żelazo, cynk, bor, jod; antocyjany o działaniu przeciwzapalnym. Są także pomocne w leczeniu miażdżycy i w profilaktyce chorób nowotworowych; pektyny, które neutralizują toksyczne substancje w jelitach. To dzięki pektynom porzeczki świetnie nadają się na przetwory; błonnik, który reguluje pracę jelit i poprawia procesy trawienne; kwasy organiczne. Oprócz tego owoce czarnej porzeczki są małokaloryczne, 100 gram owoców czarnej porzeczki to 60 kalorii.:) Jak widzimy warto pić sok, jeść dżem i galaretki, a od czasu do czasu, można sobie "łyknąć dla zdrowotności" kieliszek porzeczkowego wina czy nalewki. Swoją drogą Diana, przyjaciółka głównej bohaterki w książce Ania z Zielonego Wzgórza, upiła się właśnie winem z czarnej porzeczki ;) ot taka ciekawostka. Źródło: Google Grafika To, że owoce czarnej porzeczki zawierają dużo potrzebnych witamin wie chyba każdy. Jednak mało kto wie, że właściwości lecznicze wykazują także liście! W liściu czarnej porzeczki występują garbniki. olejek lotny, rutyna oraz kwasy organiczne takie jak bor i magnez. Wywar z liści ma wiele zastosowań. Działa moczopędnie, zmniejsza obrzęki, polepsza krążenie. Może przynosić ulgę w sprawach przeziębieniowych, którym towarzyszy gorączka. Jest także lekiem wspomagającym bóle reumatyczne. Wywar z liści czarnej porzeczki można także stosować jako okłady na trudno gojące się rany lub płukać nimi jamę ustną i gardło podczas różnych zapaleń. Jeśli ktoś chciałby poszerzyć swą domową apteczkę o liście czarnej porzeczki powinien zbierać listki młode, wysuszyć je w cieniu, rozłożone cienką warstwą. Liście łatwo brunatnieją i zaparzają się a tego chcemy uniknąć. Po wysuszeniu liście oczyszczamy i odrzucamy te, które zostały porażone i mają rdzawe plamki. Jeśli zaś chcemy wysuszyć owoce, to zbieramy je zaraz po dojrzeniu i suszymy w dość wysokiej temperaturze. Źródło: Google Grafika Przepisy: Napar z liści: Łyżkę liści czarnej porzeczki zalać szklanką wrzątku i trzymać pod przykryciem 10 minut. Pić 2-3 razy dziennie po szklance płynu - działa przeciwgorączkowo. Odwar do użytku zewnętrznego (dobre na żylaki): 5-8 suszonych liści zalać 1 litrem wody. Trzymać na małym ogniu (nie gotować) przez 30 minut. Przecedzić przez gazę. Ciepłym roztworem nasycić gazę i kompres ten przykładać na owrzodzenia żylaków. Czarna porzeczka działa także na nasze ciało. Witamina C i rutyna zawarte w owocach czarnej porzeczki wzmacniają naczynka krwionośne, witamina E przyspiesza procesy odnowy skóry, polifenole zwalczają wolne rodniki i opóźniają procesy starzenia. Dzięki nim skóra wygląda młodo i zachowuje jędrność. Aby poprawić stan skóry można jeść świeże owoce, ale również przygotowywać z nich maseczki i peelingi. A tutaj dwie propozycje podania. Wyglądają smakowicie! :) Źródło: Google Grafika Źródło: Google Grafika Mam nadzieję, że przybliżyłam Wam nieco dobrodziejstwa jakie wynikają z takiej niepozornej rośliny. Jeśli macie chęci i czas możecie przeczytać o innych roślinach, które pojawiły się w serii "Z domowej apteczki" >>KLIK<< Notkę oparłam na stronie: i książce: Zioła i ich stosowanie B. Kuźnickiej i M. Dziak. ________________________________________ A i mam taką małą informację: nie wiem czy zauważyliście ale notki na naszym blogu zazwyczaj pojawiają się o godzinie Dlatego jeśli macie chęć to codziennie (staramy się pisać codziennie) już od 9 zaglądajcie do nas. ________________________________________ Ściskam niedzielnie, ~Paulina Ps. Pojawiła się nowa zakładka "Nasze profile urodowe". Zamieściłyśmy tam cechy naszej skóry i włosów. : Ma smaczne, pachnące owoce. Porzeczka czarna Titania to szwedzka odmiana. Jest bardzo odporna na mróz i rdzę wejmutkowo-porzeczkową. Porzeczka czarna Titania to szwedzka, odporna odmiana. Owocuje obficie. Fot. Niepodlewam Inne nazwy: Ribes nigrum Titania Pochodzenie: 1969 rok (Szwecja) Dojrzewanie: około 15 lipca (VII) Owoce: duże i średniej wielkości jagody, zebrane w grona; czarne; skórka gładka, dość gruba; soczyste, słodkie, kwaskowate; pachną Przeznaczenie: ciasta, sok, przetwory, mrożonki, nalewki Gleba: przeciętna lub żyzna, najlepiej lekko kwaśna (idealne pH 6,2-6,7) Porzeczki czarne Titania lubią ściółkowanie, np. korą, zrębkami, kompostem. Stanowisko: słoneczne; toleruje lekki półcień Porzeczka czarna Titania rośnie szybko. Pierwsze owoce pojawiają się zwykle już w roku posadzenia. Odporność: bardzo dobra Porzeczka czarna Titania doskonale znosi największe mrozy. Kwitnie późno, dlatego kwiaty też są rzadko niszczone przez przymrozki. To porzeczka wyjątkowo odporna na rdzę wejmutkowo-porzeczkową (nie potrzebuje ochrony). Jest też mało podatna na amerykańskiego mączniaka agrestu oraz wielkopąkowca porzeczkowego. Liść porzeczki czarnej Titania. Fot. Niepodlewam Zapylacze: samopylna Kwiaty porzeczek czarnych Titania zapylają się własnym pyłkiem. Jednak plon jest wtedy mniejszy, niż gdyby pyłek przeniosły owady z innych porzeczek. Ciekawostki Porzeczka czarna Titania to odmiana ze Szwecji. Wyhodował ją Pal Tamas. W 1969 roku zapylił kwiat porzeczki czarnej Altajskaja Dessertnaya pyłkiem z kwiatka krzyżówki porzeczek Consort i Kayaanin Musta. Pierwsze owoce Titania wydała w 1974 roku. Porzeczkę czarną Titania wyróżnia odporność na choroby. Dlatego jej geny są pożądane w nowych odmianach porzeczek. Wśród nich są polskie odmiany, Tiben, Tihope, Tisel. wymagania glebowe i klimatyczne| sadzenie| odmiany| formy pienne| pielęgnacja| przycinanie| rozmnażanie| zbiór i przechowywanie| choroby i szkodniki Porzeczka czarna Porzeczka jest wieloletnim krzewem dorastającym do 2 metrów wysokości. Jej liście są duże, 3-5 klapowe, ciemnozielone. Na ich spodniej stronie znajdują się liczne, małe gruczoły, które wydzielają bardzo aromatyczne olejki eteryczne, nadające charakterystyczny zapach liściom porzeczki. Kwiaty pojawiają się w kwietniu lub maju. Są małe, zebrane w grona wielokwiatowe, o czerwonych płatkach. Starsze odmiany są obcopylne, co znaczy, że do zapylenia potrzebny jest pyłek innej odmiany, ale pojawia się już coraz więcej odmian samopylnych. Jadalną częścią porzeczki są owoce. Są to małe, czarne, słodkawe lub kwaskowate jagody, bardzo smaczne i zdrowe. Czarna porzeczka jest cennym źródłem witaminy C - zawiera jej najwięcej spośród wszystkich owoców, które możemy uprawiać w ogrodzie w naszej strefie klimatycznej. Zawiera również witaminy A, E i z grupy B. Jest również bogata w minerały, takie jak fosfor, potas i magnez, kwasy organiczne i garbniki. Dzięki zawartości pektyn redukuje poziom cholesterolu i obniża poziom cukru we krwi. Jest też bogatym źródłem antyoksydantów. Za jej właściwości antyoksydacyjne są odpowiedzialne głównie flawonoidy i kwasy fenolowe. Flawonoidy hamują powstawanie w organizmie toksycznych związków oraz spowalniają proces starzenia. Spośród flawonoidów są to między innymi antocyjany i rutyna. Antocyjany znajdują się w skórce, mają właściwości antybakteryjne. Rutyna ułatwia wchłanianie witaminy C, działa też korzystnie na naczynia krwionośne - wzmacnia je, a także zapobiega krwawieniom i żylakom. Ważna jest również należąca do grupy flawonów kwercetyna - wspomaga oczyszczanie dróg moczowych, działa również przeciwalergicznie. Kwasy fenolowe działają przeciwzakrzepowo i przeciwzapalnie. Owoce czarnej porzeczki wzmacniają też nasz układ immunologiczny, są więc przydatne w leczeniu przeziębień. Właściwości lecznicze mają również liście czarnej porzeczki. Przygotowane z nich napary przyspieszają wydalanie toksyn i regulują pracę nerek. Są naturalnym lekarstwem na trudno gojące się rany, a także na ukąszenia owadów, bo zawierają garbniki działające przeciwzapalnie i ściągająco na skórę oraz fitoncydy działające bakterio- oraz grzybobójczo. Porzeczki są bardzo smaczne. Najlepiej smakują świeżo zrywane z krzaków, ale można z nich również robić pyszne soki, dżemy i galaretki, a nawet domowe wino. Można je również mrozić. Jest dosyć łatwa w uprawie, warto wiec posadzić kilka krzaków czarnej porzeczki w swoim ogrodzie. Dzięki temu będziemy mogli cieszyć się smakiem tych zdrowych, wartościowych owoców zrywanych prosto z krzaka. Wymagania glebowe i klimatyczne Porzeczka najlepiej rośnie na glebach gliniastych i gliniasto-piaszczystych, lekko kwaśnych ( o pH 6,0-6,5). Nie jest jednak rośliną zbyt wymagającą, a jej uprawa powinna udać się na każdej glebie ogrodowej, pod warunkiem, że nie będzie zbyt wapienna. Lubi miejsca słoneczne, ale poradzi sobie również na stanowiskach półcienistych. Dobrze, jeśli miejsce przeznaczone pod jej uprawę jest osłonięte od wiatru, ponieważ nie jest do końca odporna na przemarzanie. Ponieważ niektóre odmiany kwitną dosyć wcześnie, już w kwietniu, na wiosenne przymrozki narażone są również jej kwiaty. Ziemia pod uprawę porzeczek powinna być starannie przygotowana, ponieważ krzewy będą rosły w jednym miejscu przez wiele lat. Warto przygotować ją wcześniej. Ważne jest dokładne oczyszczenie terenu z chwastów, zwłaszcza tych wieloletnich, jak perz, powój czy oset, gdyż później trudno będzie się ich pozbyć. W tym celu trzeba dokładnie przekopać glebę za pomocą wideł płaskozębnych, usuwając wszystkie kłaczą i korzenie chwastów. Należy też sprawdzić pH gleby za pomocą kwasomierza i w miarę potrzeb wykonać zabieg odkwaszania lub zakwaszania. Dobrze jest przed sadzeniem wzbogacić glebę w substancję organiczną - można użyć obornika (zarówno przekompostowanego, jak suszonego czy granulowanego), kompostu lub wermikompostu. Można też w sezonie poprzednim wysiać na nawóz rośliny zielone, na przykład gorczycę. Stosowane nawozy należy zawsze przemieszać z wierzchnią warstwą gleby za pomocą wideł lub szpadla. Sadzonki z doniczek możemy sadzić przez cały sezon wegetacyjny. Porzeczki z gołym korzeniem najlepiej sadzić jesienią, ponieważ szybko rozpoczynają wegetację i wiosną mogłyby nie zdążyć się ukorzenić. Jeśli nie zdążymy, wiosną sadźmy je najszybciej, jak to będzie możliwe, gdy tylko gleba rozmarznie i obeschnie. Krzewy sadzimy około 5-10 cm głębiej, niż rosły w szkółce. W ciągu lata z części pędów, które zostały przysypane ziemią, wyrosną nowe korzenie, więc dzięki głębszemu sadzeniu wzmacniamy system korzeniowy roślin. Po posadzeniu ziemię wokół roślin obciskamy i podlewamy. Sadzonki powinny być zdrowe i mieć co najmniej trzy pędy. Bezpośrednio po posadzeniu przycinamy je bardzo krótko, tuż nad ziemią, pozostawiając po 2-3 pąki. Z pozostawionych pąków i z szyjki korzeniowej wyrośnie kilka silnych pędów jednorocznych, które będą stanowiły szkielet krzewu. Aby krzewy miały wystarczającą ilość miejsca, a nam łatwo było zbierać owoce, powinny być posadzone w rządkach odległych od siebie o około 2 m, a między krzewami w rządku o 1,2 m. Można porzeczki sadzić również pojedynczo, nawet na rabatach mieszanych, w połączeniu z roślinami ozdobnymi. Odmiany Jest wiele odmian czarnej porzeczki, które możemy uprawiać w naszych ogrodach, więc możemy wybrać takie, które najbardziej nam odpowiadają. Różnią się one terminem owocowania, smakiem owoców, odpornością na choroby i przemarzanie. Do odmian uprawianych w naszym kraju należą między innymi: Triton, Titania, Tisel, Tiben, Ojebyn, Ceres czy Ruben. Formy pienne Oprócz popularnych, krzaczastych form porzeczek w sprzedaży są obecnie dostępne również formy pienne. Są one wyprowadzone w pień lub szczepione wysoko na pędzie. Takie krzewy z powodzeniem możemy uprawiać nawet w małych ogródkach, gdzie na duże krzaki nie byłoby miejsca. Możemy pod nimi posadzić inne rośliny, na przykład niskie byliny lub krzewinki okrywowe. Formy pienne można również uprawiać w donicach. Formy pienne pielęgnujemy tak samo, jak krzaczaste, podobnie przycinamy również koronę. Należy jednak w ich przypadku pamiętać, aby po posadzeniu wbić obok palik i przywiązać do niego porzeczkę. Korona może bowiem zbyt obciążać krzew i powodować jego przechylanie się lub nawet złamanie, zwłaszcza w okresie owocowania - jest wtedy sporo cięższa. Pielęgnacja Ściółkowanie Dobrze wpływa na wzrost i rozwój krzewów. Można ściółkować krzewy agrotkaniną, agrowłókniną lub wysypać korą sosnową. Porzeczka lubi wilgoć w glebie, a ściółka ogranicza parowanie wody i dłużej utrzymuje wilgotną glebę. Hamuje też wzrost chwastów. Odchwaszczanie Jeśli nie stosujemy ściółki, musimy zadbać o regularne odchwaszczanie gleby wokół krzewów. Możemy wyrywać je ręcznie lub użyć motyczki lub kultywatora, który dodatkowo spulchni glebę. Nawożenie Porzeczki w trakcie uprawy możemy zasilać nawozami organicznymi (obornik, kompost, wermikompost) lub mineralnymi. Pamiętajmy, że porzeczka jest wrażliwa na chlorki, więc stosujemy tylko nawozy ich nie zawierające. Można skorzystać z nawozów specjalnie przeznaczonych do nawożenia krzewów owocowych, które mają odpowiednio dobrane i zbilansowane składniki. Tutaj znajdziesz informacje o stosowaniu wieloskładnikowych nawozów mineralnych. Podlewanie Porzeczki mają dosyć duże wymagania wilgotnościowe. Możemy monitorować wilgotność gleby za pomocą wilgotnościomierza i w miarę potrzeb podlewać krzewy. Do podlewania najlepiej używać deszczówki, którą możemy zbierać w specjalnych beczkach czy pojemnikach. Trzeba jednak pamiętać, żeby nie zalać zbyt mocno roślin, ponieważ utrudnia to dostęp powietrza do korzeni i może spowodować ich uszkodzenie. Zasady prawidłowego podlewania roślin w ogrodzie Przycinanie Pierwsze cięcie porzeczek wykonujemy tuż po posadzeniu. Przez kolejne 2-3 lata krzewów można nie ciąć, a usuwać tylko pędy bardzo cienkie, połamane lub chore. Od czwartego roku , gdy krzewy już w pełni owocują, należy co roku wykonywać cięcie odmładzające. Porzeczka najlepiej owocuje na pędach jednorocznych i dwuletnich, zarówno tych, które wyrosły u podstawy krzewu, jak i będących bocznymi odgałęzieniami pędów starszych. Powinniśmy wycinać wszystkie pędy czteroletnie, a pozostawić na krzaku 4-6 najsilniejszych pędów jednorocznych, i po 3-5 pędów dwu- i trzyletnich. Za pomocą sekatora wycinamy całe pędy tuż nad ziemią. Cięcie możemy wykonać zaraz po zbiorach lub w terminie późniejszym - jesienią, zimą lub wczesną wiosną. Na bieżąco należy usuwać pędy leżące na ziemi, obumarłe, porażone przez choroby i szkodniki, a także nadmiernie zagęszczające krzew. Jeśli zdarzy nam się zaniedbać cięcie i krzew będzie nadmiernie zagęszczony i zaniedbany, trzeba jednorazowo usunąć nawet połowę pędów. Rozmnażanie Porzeczkę możemy rozmnażać za pomocą zdrewniałych sadzonek lub odkładów. W przypadku rozmnażania z sadzonek, pobieramy je jesienią. Wybieramy i wycinamy najsilniejsze pędy, które przechowujemy do wiosny w chłodnym, suchym miejscu, na przykład w piwnicy lub w zacienionym, osłoniętym miejscu na zewnątrz. Aby sadzonki przetrwały, najlepiej zadołować je w piasku, który musimy utrzymywać w ciągłej wilgoci. Sadzonki powinny mieć około 20 cm. Wiosną wkładamy je do gruntu tak, aby na powierzchni był widoczny najwyższy pąk. Przy rozmnażaniu z odkładów należy wybrać zdrowy, jednoroczny pęd, rosnący nisko nad ziemią. Przyginamy do go ziemi, zagłębiamy w wykopanym wcześniej płytkim rowku i przysypujemy ziemią. Pęd można przytwierdzić do podłoża za pomocą wygiętego drutu. Przed zasypaniem można pęd naciąć i posypać preparatem przyspieszającym ukorzenianie, tak zwanym ukorzeniaczem. Przez cały sezon należy regularnie podlewać odkłady. Jesienią sprawdzamy, czy wytworzyła się dostateczna ilość korzeni. Jeśli tak, odcinamy pęd od rośliny macierzystej i sadzimy go w nowym miejscu. Jeśli korzenie są zbyt małe, trzeba pozostawić pęd na kolejny sezon i odciąć go dopiero następnej jesieni. Zbiór i przechowywanie Zbiory najwcześniejszych odmian porzeczki rozpoczynamy zwykle w pierwszej połowie lipca. Zbieramy je, gdy osiągną pełną dojrzałość - co najmniej 95% owoców powinno mieć kolor typowy dla danej odmiany, a pozostałe 5% zmienić kolor z zielonego na różowy. Owoce zrywamy wraz z szypułkami, całymi gronami. Po osiągnięciu dojrzałości owoce mogą przez jakiś czas pozostawać na krzewach, zbieramy je wtedy do bieżącego spożycia. Nie należy jednak przetrzymywać ich na krzakach za długo, ponieważ wtedy łatwo zgniatają się w trakcie zbioru, a także obsypują się. Po zbiorze można przechowywać je przez kilka tygodni w chłodnym miejscu. Choroby i szkodniki Porzeczki są narażone na działanie różnego rodzaju chorób i szkodników. Do ich zwalczania używamy zwykle różnego rodzaju preparatów naturalnych lub chemicznych. Pamiętajmy, aby zawsze środki te stosować zgodnie z zaleceniami na etykiecie. Do najczęstszych chorób i szkodników czarnej porzeczki należą: Choroby: rewersja porzeczki czarnej antraknoza liści porzeczek biała plamistość liści porzeczek rdza wejmutkowo-porzeczkowa mączniak agrestu szara pleśń Szkodniki: wielkopąkowiec porzeczkowy przędziorek chmielowiec pryszczarek porzeczkowiak liściowy pryszczarek porzeczkowiec pędowy pryszczarek porzeczkowiak kwiatowy przeziernik porzeczkowiec zwójka różoweczka krzywik porzeczkowiaczek mszyce (porzeczkowa, porzeczkowo-czyściecowa) opuchlak truskawkowiec

liście czarnej porzeczki na żylaki